Choroby zakaźne

Choroby zakaźne - grupa roślin i zwierząt ( w tym ludzi ), będącym następstwem zakażenia ustroju czynnikiem zakaźnym i złamania sił odpornościowych organizmu ( lub w odwrotnej kolejności )  lub obecności w organizmie bioaktywnych toksyn ( jadów ) drobnoustrojów.

Do niedawna mianem choroby zakaźnej określano choroby wywoływane także przez robaki (np. owsica), pierwotniaki (np.malaria) i małe stawonogi (np.wszawica). Obecnie te choroby nazywane są chorobami pasożytniczymi. 

Przyczyną chorób zakaźnych mogą być następujące czynniki etiologiczne :

• wiroidy zakażające tylko rośliny
• wirusy
• priony
• bakterie (w tym riteksje)
• grzyby

  Zdolne do wywołania choroby są jednak tylko niektórzy przedstawiciele wymienionych grup. W dużej części zależy to od zdolności do wywołania choroby danego patogenu, a także od odporności własnej pacjenta, dawki i  wirulencji czynnika zakaźnego oraz wpływu dodatkowych czynników. 

 W obecnych czasach, gdy AIDS występuje epidemicznie, a część zakażeń powodowana jest przez pewne działania medyczne ( zakażenia jatrogenne, np. przez obniżanie odporności organizmu przy przeszczepach) niemożliwym jest określenie ściśle grupy patogennych drobnoustrojów.

Powszechnie stosowany jest podział na:

• choroby bakteryjne
• choroby wirusowe
• grzybice
• riketsjozy (podgrupa z chorób bakteryjnych), wywoływana przez riketsje 
• choroby prionowe
• jadzice - wywołane przez jady

Dokładniejszy podział na krętkowice, chlamydiozy itd. jest miało powszechny

A teraz przejdę do objawów i rozpoznawania chorób zakaźnych

Tak więc objawy chorób zakaźnych są różne, a mówiąc dokładniej są zależne od patogenu i stanu chorego. Większość chorób zakaźnych, choć nie jest to regułą (botulizm)

W rozpoznawaniu dużą uwagę przywiązuje się do :

• objawów obiektywnych 
• hodowli mikrobiologicznych
• badań serologicznych
• czasem stosuje się też badania (RTG klatki piersiowej w infekcyjnych chorobach płuc)

 Leczenie chorób zakaźnych

W chorobach zakaźnych stosuje się leczenie przyczynowe nakierowane na hamowanie patogennych cech drobnoustrojów i dezaktywację toksyn pochodzenia biologicznego. Największe znaczenie na tym polu mają chemioterapeutyki, takie jak antybiotyki, sulfonamidy, leki przeciwwirusowe, antytoksyny, a także niekiedy fagi. Stosuje się także leczenie objawowe mające na celu poprawę sił pacjenta.

 Leczeniem rzadko występujących chorób zakaźnych, AIDS, HBV i HCV, neuroinfekcji zajmują się lekarze chorób zakaźnych.

Profilaktyka

Profilaktyka chorób zakaźnych polega zasadniczo na unieszkodliwieniu źródeł zakażenia, ograniczaniu mechanizmów i dróg szerzenia, unikaniu wytwarzania lekooporności przez drobnoustroje, wzroście odporności populacji. 

Praktycznie sprowadza się to do :

• izolacji (o ile jest w ogóle konieczna) i leczeniu ludzi chorych i nosicieli
• poddawania kwarantannie zwierząt, osób i mienia podejrzanego o zakażenie/skażenie
• izolacji,  leczenia i przeprowadzania ubojów sanitarnych wśród zwierząt
• kontrolowania osób pracujących z żywnością
• przetwarzania żywności i wody
• kontroli epidemiologicznej ludzi, zwierząt, ujęć wody itd
• używania sterylnego sprzętu medycznego
• utylizacji jednorazowego sprzętu medycznego
• przeprowadzania zabiegów dezynfekcyjnych
• przestrzegania higieny osobistej
• używania środków ochrony osobistej
• przeprowadzania szczepień i (historycznej już) wariolizacji 
• dobierania antybiotyków na podstawie antybiogramów

 Choroby zakaźne jako broń biologiczna

Część chorób zakaźnych (wąglik, dżuma, botulizm, ospa prawdziwa i inne) może być użyta jako broń biologiczna.